Stefnulýsing Fíh//

Stefnulýsing Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga í hjúkrunar- og heilbrigðismálum


Samþykkt á fulltrúaþingi Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga 9.-10. maí 2005

Hugmyndafræði hjúkrunar
Það er skoðun Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, sem jafnframt er staðfest í lögum um heilbrigðisþjónustu, að allir landsmenn eigi jafnan rétt á fullkomnustu heilbrigðisþjónustu sem völ er á á hverjum tíma, óháð efnahag, þjóðfélagsstöðu eða búsetu. Sérstaklega skal hugað að þörfum þeirra sem standa höllum fæti vegna erfiðra félagslegra aðstæðna, fötlunar eða langvinnra veikinda. Í hjúkrun felst umhyggja fyrir skjólstæðingnum, virðing fyrir lífi hans, frelsi og mannhelgi. Hjúkrun miðar að því að aðstoða einstaklinga og þeirra nánustu við athafnir sem stuðla að vellíðan og eflingu heilsu. Hún er byggð á einstaklingsbundnum þörfum, óskum og væntingum þeirra sem hennar njóta. Því er hjúkrun bæði einstaklingsmiðuð og heildræn. Skyldur hjúkrunarfræðingsins eru við einstaklinginn sem þarfnast aðstoðar og aðstandendur hans. Í starfi sínu leitast hjúkrunarfræðingurinn við að vera málsvari skjólstæðings og standa vörð um rétt hans. Árangur í heilbrigðisþjónustunni og farsæld þeirra sem hennar njóta byggir á öflugri samvinnu heilbrigðisstétta þar sem þekking og reynsla er nýtt til hagsbóta þeim sem þjónustunnar njóta.

Hjúkrun og heilbrigðisþjónustan
Hjúkrunarfræðingar bera faglega, siðferðilega og lagalega ábyrgð á hjúkrunarþjónustu í landinu og eru þannig virkir þátttakendur í stefnumótun heilbrigðisþjónustunnar. Við skipulagningu hjúkrunar er tekið mið af þörfum, óskum og væntingum skjólstæðinganna. Hjúkrun felst í umönnun, meðferð og stuðningi við þá sem vegna veikinda eða skerðingar á líkamlegri eða andlegri getu eða þreki þarfnast sérhæfðrar aðstoðar. Heilsuvernd, forvarnir og heilsuefling skipa einnig mikilvægan sess í hjúkrun. Áhersla er lögð á að heilsugæslan sé máttarstólpi heilsuverndar, heilsueflingar og forvarnarstarfs. Mikilvægt er að styrkja fjölskylduna í því hlutverki að stuðla að heilbrigði, þroska og vellíðan. Heilbrigðisþjónustan skal vera sveigjanleg og samhæfð annarri samfélagslegri þjónustu og taka mið af fólkinu, samspili mismunandi þátta sem hafa áhrif á heilbrigði og getu einstaklinga til að takast á við heilbrigðisvandamál. Hún skal huga að þörfum fólks á mismunandi aldursskeiðum og við mismunandi aðstæður. Sérstaklega skal hugað að þörfum þeirra einstaklinga sem standa höllum fæti, t.d. þeirra sem búa við erfiðar félagslegar aðstæður, langvinn veikindi eða fötlun. Við skipulagningu heilbrigðisþjónustunnar skal taka mið af fjölmenningarlegu samfélagi þar sem umburðarlyndis og virðingar fyrir ólíkum áherslum og gildum einstaklinga er gætt.

Hjúkrunarfræðingurinn og hjúkrunarstarfið
Hjúkrunarfræðingar bera faglega, siðferðilega og lagalega ábyrgð á störfum sínum.
Þeir hjúkra af virðingu fyrir einstaklingum án þess að fara í manngreinarálit vegna þjóðernis, kynþáttar, trúarbragða, aldurs, kynferðis, kynhneigðar, stjórnmálaskoðana, þjóðfélagsstöðu, heilsufarsvanda eða annars konar fordóma. Þeir hvetja skjólstæðinga og fjölskyldur þeirra til þátttöku í ákvarðanatöku varðandi eigin meðferð og virða rétt einstaklingsins til sjálfsákvörðunar í sínum málum. Hjúkrunarfræðingar taka þátt í þverfaglegri vinnu til þess að sjónarhorn og áherslur hjúkrunar komi ævinlega inn í meðferð skjólstæðinga. Hlutverk hjúkrunarfræðinga er margþætt en viðamestu þættir þess eru fagleg umhyggja, markviss skipulagning og framkvæmd hjúkrunarmeðferðar; fræðsla og ráðgjöf; samstarf í teymi heilbrigðisstarfsmanna og vinna að þróun fagsins með rannsóknum og aðferðum gæðastjórnunar. Hjúkrunarfræðingar viðhalda þekkingu sinni og færni og endurmeta faglega frammistöðu sína í hjúkrun og miðla þekkingu sinni og reynslu til nemenda í hjúkrunarfræði og samstarfsfólks.

Þekking í hjúkrunarstarfinu
Hjúkrunarstarfið byggir á margþættri þekkingu, vísindalegri þekkingu í hjúkrunarfræði og öðrum greinum sem tengjast heilsu, veikindum og heilbrigðisþjónustunni; þekkingu á framkvæmd aðstoðar og meðferðar og siðfræði sem tekur til þess hvernig rétt sé að breyta og hvernig virðing fyrir einstaklingnum sé ávallt höfð að leiðarljósi í öllu starfi. Mikilvægt er að innan fræðigreinarinnar fari fram öflug þekkingarþróun og ber að hvetja til og styðja fjölbreytta vísindastarfsemi. Jafnframt þurfa að vera til staðar aðstæður til að miðla þekkingu. Lögð er áhersla á rannsóknir sem sýna fram á árangur hjúkrunar. Að skapa aðstæður fyrir hjúkrunarfræðinga til að vinna að rannsóknum er forgangsmál. Í hjúkrunarstarfinu er mikilvægt að efla gagnreynda starfshætti. Með því er átt við að hjúkrunarfræðingurinn byggi á bestu vísindalegu þekkingu sem völ er á eða taki mið af viðurkenndum klínískum leiðbeiningum, séu þær til staðar. Jafnframt eru óskir og sjónarmið skjólstæðings ávallt höfð að leiðarljósi og loks tekur hjúkrunarfræðingurinn mið af klínískri reynslu sinni. Því er mikilvægt að virða og meta reynsluþekkingu sem eflist samfara gagnrýnni greiningu og íhugun í starfi.

Hjúkrunarfræðimenntun
Hjúkrunarfræðinám fer fram í háskóla. Grunnnám í hjúkrun felur í sér almenna fagþekkingu og undirbýr verðandi hjúkrunarfræðinga fyrir öll almenn hjúkrunarstörf; tæknilega, fræðilega og siðferðilega. Sérhæft nám sem tengist sérsviðum hjúkrunar fer fram að grunnnámi loknu. Menntun, sem undirbýr hjúkrunarfræðinga fyrir sérfræðistörf fer fram á meistarastigi.
Doktorsmenntun er mikilvæg fyrir faglega nýsköpun, klíníska þjónustu og uppbyggingu rannsókna í hjúkrunarfræði.
Símenntun, endurmenntun eða viðbótarnám er nauðsynlegt öllum hjúkrunarfræðingum til að viðhalda þekkingu sinni. Áherslur og efnistök í öllu námi í hjúkrunarfræði taka mið af þörfum þjóðarinnar og endurspegla jafnframt nýjustu þekkingu á hverjum tíma. Aukinni eftirspurn eftir hjúkrunarfræðingum með sérhæfða þekkingu og reynslu á öllum sviðum hjúkrunar er mætt með framboði á viðeigandi menntun.